De ene rozenbottel is de andere niet
In principe zijn alle rozenbottels eetbaar. De rozenbottelstruiken die we hier in Nederland vaak overal hebben staan, zijn van de hondsroos. Deze plant groeit hier van nature en wordt ook vaak geplant in gemeenteperkjes en bijvoorbeeld rond scholen. Je hebt vast nog wel een herinnering aan zogenaamd jeukpoeder gemaakt van de zaadjes van de rozenbottel, of anders aan dat je elkaar prima met rozenbottels kon bekogelen op het schoolplein. Die twee dingen kunnen natuurlijk nog steeds, maar ik houd het nu eerst bij het maken van rozenbottelsiroop.
Voordat je begint met rozenbottels plukken
Voordat je rozenbottels gaat plukken, moet je eerst checken of je alles in huis hebt. Suiker heb je vast wel, maar ik bedoel vooral goed fijnmazig kaasdoek / neteldoek, een enorme pan, een keukenmachine (geen blender, een echte keukenmachine) en voldoende glazen flesjes. Realiseer je ook dat rozenbottels prikken, zeker als je ze gaat verwerken. Verdeel daarom het werk (gedeelde smart is verdubbelde vreugd) of bereid je hier geestelijk een beetje op voor. Bovendien ga je de rozenbottels eerst een nacht of op z’n minst een paar uur lang in water laten staan. Inplannen dus!Hoe zie je dat rozenbottels rijp zijn?
Sommige rozenbottels zijn al helemaal papperig als ze licht oranje zijn, andere zijn pas echt lekker rijp als ze signaalrood zijn. Ik heb een handvol struiken staan en volgens mij zijn het allemaal andere cultivars. Gaandeweg ontdekte ik dat de rozenbottels lekker rijp zijn als het steeltje waar de bottels aanhangen al een beetje mee kleurt.Rozenbottels plukken: je hebt veel nodig
Tijdens het plukken van de rozenbottels kwam ik er al snel achter dat rozenbottels enorm licht zijn. Je hebt er heel veel van nodig voor een beetje een fatsoenlijke hoeveelheid siroop. En aangezien het maken van rozenbottelsiroop best een klus is, wil je ook meteen veel. Dit is ook de reden dat ik het had over een grote pan. Je hebt wel echt zo’n enorme soeppan nodig. Ik zal je eerst de hoeveelheden geven die ik zelf had geplukt en in hoeveel rozenbottelsiroop dat uiteindelijk resulteerde. Daarna zal ik de hoeveelheden vertalen naar het plukken van 1 kilo rozenbottels. Ik bleek uiteindelijk ongeveer 1800 gram rozenbottels te hebben geplukt. Dat is inclusief die harige, groene kontjes. Bij de verwerking had ik 1200 gram suiker nodig. Uiteindelijk kreeg ik ongeveer 2,5 liter rozenbottelsiroop hieruit. Deze siroop is het lekkerst als je vrij veel gebruikt: ongeveer 1 op 5. Dus uiteindelijk had ik genoeg rozenbottelsiroop gemaakt voor 12,5 liter ranja!
Rozenbottelsiroop (voor ranja)
Ingrediënten
- 1 kg rozenbottels (inclusief kontjes)
- 650 gram suiker
- 1 liter water (per kilo rozenbottels iets meer dan 1 liter)
Instructies
- Pluk de rozenbottels. Weeg tussendoor af en toe hoeveel je hebt — per kilo heb je straks iets meer dan een liter water nodig.
- Doe ze allemaal in de grote pan en zet ze onder koud water. Deksel erop en een hele nacht — of op zijn minst een paar uur — laten staan.
- Na het weken is het tijd om de harige kontjes te verwijderen. De pitjes mogen blijven zitten. Doe dit met je vingers of met handschoentjes — na een kilo of wat zijn je vingers bijna verdoofd.
- Maal de ‘ontkonte’ rozenbottels redelijk fijn in de keukenmachine. Doe dit in porties. Elke fijngemalen portie gaat opnieuw in de grote pan.
- Doe het water erbij (iets meer dan een liter per kilo geplukte rozenbottels). Breng aan de kook en laat de rozenbottels ongeveer een kwartier koken.
- Steriliseer ondertussen je flesjes: was ze af en zet ze een kwartier in de oven op 110 graden. Steriliseer ook de trechter mee.
- Zet een vergiet over een pan en giet de gekookte rozenbottels erin. Zo ben je verlost van de ergste grove pulp.
- Bekleed het schoongemaakte vergiet met een dubbele laag kaasdoek en giet de rozenbottels er opnieuw in. Roer en druk met een siliconen spatel tot er echt geen sap meer uitkomt — zo krijg je geen haartjes of pitjes in je siroop.
- Meet hoeveel sap je hebt. Per liter voeg je ongeveer 650 gram suiker toe.
- Breng het gesuikerde sap langzaam aan de kook. Roer tot alle suiker is opgelost en kook de siroop nog een paar minuutjes.
- Giet de siroop via de gesteriliseerde trechter in de flesjes. Afsluiten en laten afkoelen voor je etiketjes plakt.
Notities
Ongeopend is de siroop zo’n 4 maanden houdbaar. Eenmaal open in de koelkast bewaren. Voor ranja heb je iets meer siroop nodig dan bij siroop uit de winkel — 1 op 5 is zoet genoeg.
