Een reep in je tas is handig. Voor op de fiets, in de trein of om vier uur ’s middags als het avondeten nog ver weg is. Maar is die reep vegan? En is hij eigenlijk zo gezond als de verpakking doet vermoeden? “Raw”, “puur natuur” en “zonder toegevoegde suikers” klinken goed, maar zeggen weinig. Dit is waar je op let.
Begin bij het etiket, niet bij de voorkant
De voorkant van een reep is reclame. De achterkant is informatie. Op de ingrediëntenlijst staan de ingrediënten op volgorde van hoeveelheid: wat het eerst staat, zit er het meest in.
Voor vegans is één ding extra handig. Melk is een van de veertien allergenen, en die moeten in de ingrediëntenlijst extra duidelijk staan, meestal vetgedrukt. Zie je melk vetgedrukt staan, dan weet je genoeg. Eieren zijn ook een allergeen en staan dus ook vet.
Staat er onder de lijst “kan melk bevatten”? Dan is melk geen ingrediënt, maar is er een kans dat er tijdens het maken een beetje in terechtkomt, bijvoorbeeld omdat dezelfde machine ook melkchocolade verwerkt. Voor de meeste vegans is dat geen reden om de reep te laten liggen, maar dat mag je zelf bepalen.
Ik lees in de supermarkt eigenlijk nooit meer de voorkant. Ik draai de reep om, zoek naar vetgedrukte woorden en kijk wat er bovenaan de lijst staat. Dat kost me vijf seconden, en het scheelt een hoop teleurstelling als ik thuis pas zie dat er wei in zit.
Honing
Honing is het ingrediënt dat het vaakst over het hoofd wordt gezien. Het zit in veel mueslirepen, notenrepen en “natuurlijke” energierepen, omdat het plakt en zoet maakt. Honing is geen allergeen, dus staat het niet vetgedrukt. Je moet het echt zelf zien staan. Waarom vegans geen honing eten, lees je in waarom eten vegans geen honing?
Wei en melkpoeder
In eiwitrepen en sportrepen zit vaak wei, ook wel whey genoemd. Dat komt uit melk: het is wat overblijft als je kaas maakt. Verder kom je tegen:
- Melkpoeder of mageremelkpoeder
- Caseïne, ook een melkeiwit
- Lactose, melksuiker
- Boter of boterolie
Omdat ze van melk komen, zie je ze meestal vetgedrukt of met “(melk)” erachter.
Chocolade
Een chocoladelaagje of stukjes chocolade maken een reep lastiger. Chocolade bestaat uit cacaopoeder, cacaoboter en suiker. Melkchocolade en witte chocolade bevatten daarnaast melkpoeder. Pure chocolade is in de basis plantaardig, maar check de lijst toch even, want sommige fabrikanten voegen ook daar melk aan toe.
Laat je niet afschrikken door het woord cacaoboter. Dat is gewoon het vet dat uit de cacaobonen wordt geperst, en heeft niets met boter van een koe te maken.
Let ook op het glanslaagje van gecoate repen en snoepjes. Schellak (E904) komt van een hars die insecten afscheiden en bijenwas (E901) van bijen. In zachte, taaie repen kan bovendien gelatine zitten, gemaakt van huid en botten van koeien en varkens.
Suiker
Suiker is meestal geen probleem voor vegans. De EU is de grootste producent van bietsuiker ter wereld, en bietsuiker wordt niet met beenderkool gezuiverd. Bij rietsuiker gebeurt dat soms nog wel, vooral in de Verenigde Staten. Op het etiket zie je het niet. Wil je het zeker weten, dan helpt een vegan keurmerk.
Gezond is suiker natuurlijk nog steeds niet. En dat geldt ook voor repen “zonder toegevoegde suikers” die vol zitten met dadels. Gedroogde dadels bevatten gemiddeld 70 gram suiker per 100 gram. Agavesiroop, rijststroop en dadelstroop zijn gewoon suiker in een andere vorm. Honing, siroop en stroop tellen allemaal mee als toegevoegde suiker.
Past een reep in de Schijf van Vijf?
Meestal niet. Repen van gepureerd gedroogd fruit en notenrepen met gepureerd fruit staan niet in de Schijf van Vijf, ook niet als er alleen dadels, noten en zaden in zitten. Ze tellen als snack. Dat is niet erg, zolang het een tussendoortje blijft: je kunt maximaal 3 tot 5 keer per dag een kleine dagkeuze nemen die buiten de Schijf valt.
Wat wel in de Schijf van Vijf staat:
- Een handje ongezouten noten
- Een paar gedroogde dadels of abrikozen, maximaal 20 gram per dag
- Een stuk vers fruit, zoals een banaan of appel
Ik heb meestal een zakje noten en rozijnen in mijn fietstas. Het is minder spannend dan een reep met een glimmende wikkel, maar het doet precies hetzelfde.
Kort samengevat
- Draai de reep om en lees de ingrediëntenlijst.
- Zoek naar vetgedrukte allergenen: melk en ei.
- Kijk zelf naar honing, schellak, bijenwas en gelatine, want die staan niet vet.
- Een vegan keurmerk, zoals het V-Label of de zonnebloem van de Vegan Society, scheelt puzzelen.
- Vegan is niet hetzelfde als gezond: een reep blijft een snack.
Net begonnen met vegan eten? Lees dan ook mijn 6 tips voor beginnende vegans.