5 Netflix must watch documentaires over veganisme/voeding

Door Alex
13 maart 2018

Zin in een avond op de bank met een documentaire die je aan het denken zet? Op Netflix staan er genoeg over eten, dieren en het klimaat. Ik koos er vijf uit die ik de moeite waard vind. Niet omdat ze allemaal gelijk hebben, want dat hebben ze niet. Wel omdat je er daarna anders naar je bord kijkt.

Het aanbod op Netflix wisselt. Deze lijst is gecontroleerd in november 2026: alle vijf stonden toen op Netflix Nederland. Of een titel er nog op staat, zie je snel op JustWatch.

Eerst even dit: kijk kritisch

Documentaires over voeding zijn bijna nooit neutraal. De makers willen je overtuigen, met grote getallen, dramatische muziek en een duidelijke boosdoener. Bij elke docu hieronder zet ik daarom wat er goed aan is én waar je beter een vraagteken bij zet.

1. What the Health (2017)

Deze film onderzoekt het verband tussen eten en ziektes als diabetes, hart- en vaatziekten en kanker, en het geld dat er omgaat in de zorg, de farmaceutische industrie en de voedingsindustrie. Het pleidooi: eet plantaardig.

Wat goed is: de film laat zien hoe voedingsbedrijven gezondheidsorganisaties sponsoren en lobbyen, en dat er in de veehouderij veel antibiotica worden gebruikt. Dat bewerkt vlees kankerverwekkend is ingedeeld, klopt ook.

Waar je bij moet opletten: een aantal claims gaat veel te ver. De bekendste is dat één ei per dag even slecht zou zijn als vijf sigaretten. Daar is geen goed bewijs voor. Ook de rol van suiker wordt opvallend klein gemaakt. Zie de film als begin van je zoektocht, niet als eindpunt.

2. Cowspiracy: The Sustainability Secret (2014)

Van dezelfde makers als What the Health. Kip Andersen gaat op zoek naar de impact van de veehouderij op het klimaat, water en de natuur, en vraagt zich af waarom grote milieuorganisaties er zo weinig over zeggen.

Wat goed is: de veehouderij heeft echt een grote voetafdruk, en dat werd in 2014 nog weinig besproken. De film zette dat op de kaart.

Waar je bij moet opletten: het beroemde cijfer dat de veehouderij verantwoordelijk is voor 51 procent van alle broeikasgassen, komt uit een niet door vakgenoten gecontroleerde berekening met flinke rekenfouten. De gangbare schatting is 14,5 procent van de broeikasgassen die mensen uitstoten. Nog steeds veel, maar geen helft.

Op deze site staat ook een uitgebreidere bespreking van Cowspiracy.

3. Seaspiracy (2021)

Filmmaker Ali Tabrizi wil laten zien hoe de mens de oceaan beschadigt en komt onderweg bij bijvangst (onder meer haaien), visnetten in de plastic soep, miljarden aan subsidies voor de visserij en beschuldigingen van slavernij aan boord. Zijn conclusie: stop met vis eten.

Wat goed is: overbevissing is een echt probleem. Ruim een derde van de visbestanden wordt overbevist. De beelden van bijvangst blijven hangen.

Waar je bij moet opletten: de bewering dat de oceanen in 2048 leeg zijn, komt uit één zin in een studie uit 2006. De onderzoekers zelf schreven later dat veel visbestanden zich juist herstellen, en de meeste experts noemen die 2048-claim niet onderbouwd. Ook succesvolle duurzame visserij komt in de film nauwelijks aan bod.

4. You Are What You Eat: A Twin Experiment (2024)

Een vierdelige serie over een onderzoek van Stanford. Eeneiige tweelingen eten acht weken lang verschillend: de een vegan, de ander alles. Omdat ze genetisch hetzelfde zijn, zie je goed wat het eten doet.

Wat goed is: er ligt een echte, gepubliceerde studie onder. Bij 22 tweelingparen daalde het LDL-cholesterol (het “slechte” cholesterol) bij de vegan helft meer dan bij de vleeseters. Beide groepen kregen trouwens een gezond eetpatroon, het verschil zat alleen in de dierlijke producten.

Waar je bij moet opletten: het is een kleine, korte studie bij gezonde volwassenen. Mooi als aanwijzing, maar geen bewijs voor alles wat er in de serie voorbijkomt.

5. Live to 100: Secrets of the Blue Zones (2023)

Schrijver Dan Buettner reist langs vijf gebieden waar mensen opvallend vaak heel oud worden, zoals Okinawa en Sardinië. Wat ze gemeen hebben: veel bonen en groente, dagelijks bewegen en een sterke gemeenschap.

Wat goed is: een rustige, mooie serie, en de leefstijl die je ziet is gewoon gezond: veel plantaardig, weinig bewerkt, samen eten.

Waar je bij moet opletten: of mensen daar echt zo oud worden, staat ter discussie. Een Britse demograaf stelt dat de leeftijdsregistratie in zulke gebieden vaak niet klopt, door ontbrekende geboorteakten, fouten en pensioenfraude. Blue Zones-onderzoekers spreken dat stevig tegen. Ook goed om te weten: Buettner is oprichter van een bedrijf met de naam Blue Zones.

En de klassiekers dan?

Een paar documentaires die je vaak in zulke lijstjes ziet, staan niet meer op Netflix Nederland. Op het moment van schrijven kun je ze huren of kopen via Apple TV:

  • Forks Over Knives (2011): over de gezondheidseffecten van een volkoren, plantaardig eetpatroon.
  • Fat, Sick & Nearly Dead (2010): Joe Cross doet een sapkuur van zestig dagen. Een sapkuur van zo’n lengte is geen gezondheidsadvies, maar de film heeft veel mensen aan het denken gezet.
  • Food Choices (2016): Michal Siewierski onderzoekt hoe ons eten onze gezondheid, de dieren en het klimaat beïnvloedt.

En Okja (2017) staat er wel op, maar dat is geen documentaire. Het is een speelfilm over een meisje en haar “supervarken”. Na afloop kijk je wel heel anders naar een stuk vlees.

Zo kijk ik zulke documentaires

Ik heb een slechte gewoonte: na een goede docu wil ik meteen alles anders doen. Na Seaspiracy zat ik om half twaalf ’s avonds nog visbestanden op te zoeken, terwijl ik al jaren geen vis eet. Inmiddels heb ik een paar vaste regels:

  • Eén nacht slapen. De volgende ochtend weet je beter wat er echt is blijven hangen.
  • Zoek het grootste getal op. Vaak leunt de hele film op dat ene cijfer. Klopt het niet, dan weet je hoe je de rest moet wegen.
  • Let op wie er praat. Een arts met een eigen dieetboek of een bedrijf heeft ook een belang, net als de vleesindustrie.
  • Maak er iets kleins van. Een docu hoeft je leven niet om te gooien. Eén plantaardige maaltijd extra per week is ook winst.

Ga je na het kijken meer plantaardig eten, let dan wel op een paar voedingsstoffen. Vooral vitamine B12 moet je aanvullen. Welke ik zelf slik, lees je in welke vegan vitaminepillen slik ik als veganist?

Welke van deze vijf heb jij al gezien? En welke documentaire mist er volgens jou?

Like 0
Close
© Het Groene Broertje