De wereld wordt steeds duurzamer: wat gaat er goed, en wat nog niet?

Door Alex
22 maart 2017

Soms lees ik het nieuws en denk ik: het gaat allemaal de verkeerde kant op. Klimaatdoelen die niet gehaald worden, een stroomnet dat vol zit. En dan fiets ik door mijn wijk en tel ik op de daken meer zonnepanelen dan schoorstenen. Allebei waar, dus wat klopt er nou? Ik heb de cijfers erbij gepakt: wat gaat er in Nederland echt vooruit, en waar blijft het hangen?

Bijna de helft van onze stroom is groen

In 2025 kwam 49 procent van alle stroom die in Nederland werd opgewekt uit hernieuwbare bronnen, vooral zon en wind. In 2015 was dat nog zo’n 12 procent. In tien jaar tijd is het aandeel dus ongeveer verviervoudigd.

Eerlijk is eerlijk: 48 procent kwam in 2025 nog uit fossiele bronnen. Op een windstille winteravond draaien de gascentrales gewoon door. Maar de richting is duidelijk.

Bijna 3 miljoen zonnepaneelinstallaties

Ik weet nog dat zonnepanelen iets waren voor de buurman met een technische hobby. In 2012 lagen er zo’n 70.000 installaties op of bij woningen, in 2024 waren het er bijna 3 miljoen. Eind 2025 lag er in heel Nederland ruim 29.000 megawattpiek aan panelen, waarvan ruim 12.000 op woningen.

Dat komt ook doordat panelen veel goedkoper zijn geworden. Een wattpiek kostte een particulier in 2014 nog 1,56 euro, in 2025 nog 0,87 euro.

De groei vlakt wel af: in 2025 kwam er minder bij dan in eerdere jaren. Op 1 januari 2027 stopt bovendien het salderen. Panelen blijven lonen, maar vooral als je de stroom zelf gebruikt. Daarom kijken steeds meer mensen naar een thuisbatterij: het aantal subsidies en leningen voor een thuisbatterij ging van 1.800 in 2024 naar 6.000 in 2025.

Elektrisch rijden is gewoon geworden

In 2025 was 41 procent van de nieuw verkochte auto’s volledig elektrisch, voor het eerst meer dan benzine. Begin 2026 reden er bijna 700.000 volledig elektrische auto’s rond. Dat die over hun hele leven veel minder uitstoten dan een benzineauto, ook met de accu meegeteld, zocht ik eerder uit in is elektrisch rijden echt zo duurzaam?

Zonder eigen oprit wordt het ook makkelijker. In 166 van de 342 gemeenten mag je inmiddels met een eigen kabel over de stoep laden, voor iedereen of als proef. En wie slim laadt, als de zon schijnt of de stroom goedkoop is, rijdt nog schoner.

Huizen: isoleren en warmtepompen

Bij verwarmen gaat het langzamer, maar ook daar beweegt het. In vijf jaar tijd zijn ruim 850.000 woningen verduurzaamd met een subsidie of lening van het Rijk, vooral met isolatie. Voor een (hybride) warmtepomp werden in 2021 zo’n 7.900 subsidies en leningen verstrekt, in 2025 bijna 88.000.

Een warmtepomp maakt van 1 kWh stroom 3 tot 5 kWh warmte. Samen leverden warmtepompen in 2025 9 procent van alle hernieuwbare energie. Hoe je zelf stap voor stap van het gas af gaat, lees je in stoppen met gas.

Waar het nog niet goed gaat

Nu het minder vrolijke deel. Stroom is maar een deel van het verhaal. Er gaat ook nog veel gas naar verwarming en industrie, en benzine en diesel naar het verkeer. Alles bij elkaar kwam in 2025 22,7 procent van al onze energie uit hernieuwbare bronnen, tegen 20,2 procent in 2024. Het doel is 39 procent in 2030. De verwachting is dat we blijven steken op 32 tot 38 procent.

De uitstoot van broeikasgassen lag in 2025 36 procent lager dan in 1990, maar wel 0,2 procent hoger dan in 2024. De Klimaatwet vraagt minstens 55 procent minder in 2030. Met het huidige beleid komen we op 46 tot 53 procent, en de kans dat we het doel halen is kleiner dan 5 procent.

En er zijn een paar nieuwe problemen bijgekomen:

  • Het stroomnet loopt vol. Niet zozeer omdat we meer stroom gebruiken, maar omdat er op piekmomenten te veel tegelijk gebeurt. Wie een nieuwe of grotere aansluiting wil, komt in veel regio’s op een wachtlijst. Hoe dat zit, lees je in wat is netcongestie?
  • Op zonnige dagen is er juist te veel. In 2025 zakte de stroomprijs zo’n 585 uur onder nul. Stroom opslaan en verbruik verschuiven naar de zonnige uren moeten nog flink inhalen.

Wat ik eruit haal

Toen ik begon met duurzamer leven, dacht ik dat het in mijn eentje weinig uitmaakte. Wat doet één huishouden nou tussen miljoenen? Maar al die cijfers hierboven zijn gewoon heel veel losse keuzes bij elkaar. Bijna 3 miljoen zonnepaneelinstallaties zijn bijna 3 miljoen keer iemand die op een dag dacht: we doen het.

En die keuzes werken een beetje aanstekelijk. Hebben meer mensen om je heen zonnepanelen, dan is de kans iets groter dat jij ze ook neemt. Het effect is klein en het bewijst niet alles, maar ik herken het. Bij mij in de straat legde één huis aan de overkant panelen, en binnen een jaar volgden er nog drie. Hetzelfde merk ik met eten: als ik vrienden te eten heb en een vegan maaltijd op tafel zet, vraagt er meestal iemand om het recept.

Dus ja, het gaat te langzaam, en dat mag je ook gewoon zeggen. Maar het gaat wel. Wil je zelf ergens beginnen, kijk dan eens naar mijn 10 tips om gemakkelijk duurzamer te leven.

Foto bovenaan: Steven Lek, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Like 0
Close
© Het Groene Broertje