Zodra het voor het eerst echt koud is, staat bij mij op zaterdag de grote soeppan op het vuur. Erwtensoep is geen gerecht voor een doordeweekse avond, maar je hoeft er weinig voor te doen: een beetje snijden, af en toe roeren en verder vooral wachten. Ik maak altijd een hele pan, want de soep wordt lekkerder als hij langer staat. De eerste keer ging het wel mis. Ik liet de pan een half uur alleen, de erwten zakten naar de bodem en brandden aan. Die branderige smaak kreeg ik er niet meer uit. Sindsdien zet ik een wekker om elke tien minuten even met een houten lepel over de bodem te gaan.
Waarom snert de dag erna beter is
In de volksmond zijn erwtensoep en snert hetzelfde, maar kenners noemen het pas snert als de pan minstens een nacht heeft gestaan. De erwten trekken dan verder uit elkaar en de soep wordt dikker en voller van smaak. Het gerecht is ook echt oud: een van de oudste opgeschreven recepten is van het begin van de zestiende eeuw, en snertkoken staat inmiddels op de lijst van Nederlands immaterieel erfgoed.
Voor mij betekent het vooral dat ik de soep op zaterdag kook en hem op zondag pas echt eet. Wordt hij in de koelkast te dik, dan roer ik er bij het opwarmen een scheut water door. Doe dat op laag vuur en blijf roeren, want ook opwarmen kan de bodem aan laten branden.
Rooksmaak zonder vlees
In de klassieke versie zorgen spek en rookworst voor de rooksmaak. Die mis je in een plantaardige pan minder dan je denkt. Een theelepel gerookt paprikapoeder doet al veel, en een plantaardige rookworst in plakjes maakt het af. Gerookte tofu in blokjes werkt ook goed.
Let bij het boodschappen doen op drie dingen:
- Vegetarisch is niet altijd vegan. In veel vegetarische rookworsten zit kippenei-eiwit. Kies er een waar vegan of plantaardig op staat, of lees de ingrediëntenlijst.
- Bouillon. Ook een blokje groentebouillon kan lactose of melkpoeder bevatten. Kijk even bij de allergenen op de verpakking.
- Mosterd bij het roggebrood. Gewone mosterd is prima, maar honingmosterd valt af. Waarom, lees je in waarom vegans geen honing eten.
Voedzaam en goed in te vriezen
Spliterwten zijn peulvruchten, en die bevatten veel eiwit en vezels, afhankelijk van de soort ook ijzer. Eet je geen vlees, dan is het advies 430 gram peulvruchten per week. Met een flinke kom erwtensoep kom je daar al een eind mee. Meer over eiwit uit planten lees je in de (on)zin over plantaardige eiwitten.
Wat je niet binnen twee dagen opeet, kan de vriezer in. Een restje houd je zo drie maanden goed. Ik vries de soep in porties van twee kommen in, zonder de rookworst. Die snijd ik er vers bij als ik de soep opwarm. Zo heb ik in januari zonder moeite een warme lunch.

Vegan erwtensoep
Ingrediënten
- 1 eetlepel olijfolie
- 1 ui gesnipperd
- 1 theelepel gerookt paprikapoeder
- 500 gram groene spliterwten afgespoeld
- 2 liter water
- 2 blokjes groentebouillon zonder lactose of melk, check het etiket
- 2 laurierblaadjes
- 300 gram winterwortel in blokjes van 1 cm
- 300 gram knolselderij geschild, in blokjes van 1 cm
- 2 kruimige aardappels ongeveer 250 gram, in blokjes van 1 cm
- 1 prei in dunne ringen, goed gewassen
- 1 plantaardige rookworst vegan, zonder kippenei-eiwit
- 1 handje selderijblad fijngehakt
- peper en zout naar smaak
Instructies
- Verhit de olijfolie in een grote soeppan en fruit de ui in ongeveer 5 minuten zacht op middelhoog vuur. Roer het gerookte paprikapoeder er de laatste halve minuut door.
- Voeg de spliterwten, het water, de bouillonblokjes en de laurierblaadjes toe en breng aan de kook.
- Zet het vuur laag, leg het deksel schuin op de pan en laat de erwten 45 minuten zachtjes koken. Schep het schuim eraf en ga ongeveer elke 10 minuten met een houten lepel over de bodem, zodat er niets aanbrandt.
- Voeg de wortel, knolselderij, aardappel en prei toe en laat alles nog 30 minuten zachtjes koken, tot de erwten uit elkaar vallen en de groente gaar is. Blijf regelmatig roeren.
- Snijd de rookworst in plakjes en warm ze de laatste 10 minuten mee in de soep.
- Haal de laurierblaadjes eruit. Wil je de soep gladder, stamp hem dan kort met een pureestamper. Roer het selderijblad erdoor en breng op smaak met peper en zout.
- Laat de soep het liefst een nacht afgedekt in de koelkast staan. Warm hem op laag vuur op en roer er een scheut water door als hij te dik is geworden. Lekker met roggebrood en mosterd.