Welke vegan vitaminepillen slik ik als veganist?

Door Alex
18 april 2018

Over vegans en vitamines gaan de wildste verhalen. Je zou van alles tekortkomen en een la vol potjes nodig hebben. In mijn eerste vegan jaar geloofde ik dat half: ik had een pillendoosje met vakjes voor de hele week, een multivitamine, losse B12 en nog wat extra’s “voor de zekerheid”. Tot ik eens uitzocht wat er nou echt nodig is. Het antwoord is een stuk korter dan mijn pillendoosje.

Het korte antwoord

Eén supplement is voor veganisten echt geen keuze: vitamine B12. De rest haal je in principe uit je eten, zolang je let op een paar voedingsstoffen. Voor sommige groepen komt er vitamine D bij, maar dat geldt voor iedereen in die groep, vegan of niet.

Wat ik zelf slik: elke dag een B12-tabletje, naast mijn koffie, zodat ik het niet vergeet. Het pillendoosje is weg.

Vitamine B12: niet onderhandelbaar

B12 zit van nature vrijwel alleen in dierlijke producten. Ook zeewier is geen betrouwbare bron. Daarom is het advies voor veganisten tweeledig:

  • Eet producten met toegevoegd B12, verspreid over de dag. Denk aan verrijkte sojadrink, vleesvervangers, margarine en ontbijtgranen. Kijk op het etiket, want niet elke variant is verrijkt.
  • Slik daarnaast een B12-supplement op het niveau van de aanbevolen hoeveelheid: 2,8 microgram per dag voor volwassenen.

Gebruik je geen verrijkte producten en alleen een supplement, of neem je alles in één keer, dan is een hogere dosering nodig, omdat je lichaam B12 dan minder goed opneemt. Welke dosering bij jou past, kan een diëtist je vertellen.

Wacht niet tot je klachten krijgt. Je lichaam heeft een voorraad B12 in de lever, waardoor een tekort pas na maanden tot een jaar merkbaar wordt. Dan is het al een tijd aan de gang. Signalen zijn onder meer vermoeidheid, duizeligheid, hartkloppingen en tintelingen in je vingers. Herken je dat, ga dan naar je huisarts.

Vitamine D: afhankelijk van wie je bent

Je huid maakt vitamine D aan in de zon, maar in de Nederlandse winter staat de zon daar te laag voor. Het supplementadvies hangt daarom niet af van of je vegan bent, maar van je leeftijd en situatie. Een extra 10 microgram per dag geldt onder meer voor:

  • kinderen tot en met 3 jaar;
  • mensen tot 70 jaar met een donkere huidskleur;
  • mensen tot 70 jaar die overdag weinig buiten komen of hun gezicht bedekken;
  • vrouwen van 50 tot 70 jaar (mannen van die leeftijd waarschijnlijk ook) en zwangere vrouwen.

Vanaf 70 jaar is het advies 20 microgram per dag. Val je in geen van deze groepen, dan is het advies om van maart tot oktober dagelijks een kwartier tot een half uur buiten te zijn met je gezicht en handen onbedekt.

Wel een vegan aandachtspunt: vitamine D3 kan uit schapenwol komen. Er bestaan ook D3 op basis van korstmos en vitamine D2. Die staan meestal als “geschikt voor veganisten” op het etiket.

Jodium: zit in je brood

Jodium halen de meeste mensen uit vis, zuivel en eieren, en uit brood. Voor veganisten is brood dus de belangrijkste bron, omdat er jodiumhoudend bakkerszout in zit. Bij supermarktbrood is dat bijna altijd zo, maar biologisch brood en zelfgebakken brood hebben het vaak niet. Dat had ik zelf lang niet door: ik haalde mijn brood bij de biologische bakker en dacht dat ik daarmee extra goed bezig was. Een paar dingen om op te letten:

  • Check het etiket of vraag het aan de bakker.
  • Bak je zelf, gebruik dan bakkerszout of zout met jodium.
  • Eet je weinig brood en geen vis, zuivel of eieren, dan loop je een groter risico op een tekort. Bespreek dat met een diëtist.
  • Laat kelptabletten staan. Het jodiumgehalte van zeewier wisselt zo sterk dat je te veel of te weinig binnenkrijgt.

Omega-3: een optie, geen must

Omega-3 uit planten heet ALA. Dat zit vooral in lijnzaad, koolzaadolie, sojaolie en walnoten. Je lichaam kan daar een klein beetje van de visvetzuren EPA en DHA van maken, maar niet veel.

Wie geen vis eet, kan een supplement met EPA en DHA overwegen. Voor vegans is dat een supplement met algenolie. Kies je daarvoor, dan is 200 milligram EPA en DHA per dag genoeg. Het is een keuze, geen officieel advies.

IJzer en calcium: regel het met je eten

IJzer zit in peulvruchten, tofu, tempé, noten, volkoren graan en groene bladgroente. Plantaardig ijzer neemt je lichaam minder goed op dan ijzer uit vlees. Groente of fruit bij je maaltijd helpt, door de vitamine C. Thee en koffie bij het eten remmen de opname juist een beetje. IJzertabletten slik je alleen na overleg met je arts.

Calcium haal je vooral uit plantaardige drinks en yoghurt met toegevoegd calcium. Een glas verrijkte sojadrink levert ongeveer een kwart van wat je per dag nodig hebt. Biologische varianten zijn vaak niet verrijkt, dus kijk even op het pak. Meer over plantaardige melk lees je in niet jouw moeder, niet jouw melk.

Op een rij

VoedingsstofSupplement?Waar zit het in
Vitamine B12Ja, altijdVerrijkte sojadrink, vleesvervangers, margarine
Vitamine DAlleen als je in een adviesgroep valtZon, verrijkte margarine en zuivelvervangers
JodiumNee, tenzij een diëtist het adviseertBrood met bakkerszout, zout met jodium
Omega-3Optioneel, algenolieLijnzaad, walnoten, koolzaadolie
IJzerNee, alleen na overleg met je artsPeulvruchten, tofu, volkoren, bladgroente
CalciumNeeVerrijkte sojadrink en sojayoghurt, tofu

En die multivitamine dan?

Ik snap de verleiding: één pil en klaar. Maar een multivitamine heb je als gezonde vegan niet nodig, zolang je B12 geregeld is. Sommige multivitamines bevatten bovendien vele keren de aanbevolen hoeveelheid van sommige stoffen. Dat je het teveel “gewoon uitplast”, klopt niet voor alles. Van vitamine A en D kan te veel bij langdurig gebruik schadelijk zijn, en van vitamine B6 zijn klachten bekend, soms al onder de bovengrens. Kies je toch voor een multi, neem er dan een die niet boven de 100 procent van de aanbevolen hoeveelheden uitkomt.

Twijfel je? Vraag het een diëtist

Ben je zwanger, geef je borstvoeding, ben je ouder of eet je kinderen vegan op, dan gelden er andere adviezen. Een diëtist die thuis is in plantaardig eten kan precies zeggen wat jij nodig hebt. Ook als je wilt weten of een supplement naast B12 voor jou zinvol is, is dat de juiste persoon.

Net begonnen? Lees dan ook mijn 6 tips voor beginnende vegans. En wil je weten hoe het zit met eiwit, dat vertel ik in de (on)zin over plantaardige eiwitten.

Foto bovenaan: Mx. Granger, CC0, via Wikimedia Commons

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Like 0
Close
Copyright © 2021 LEMON & LIMES.
Made with by Loft.Ocean. All rights reserved.