Redenen om veganist te worden #1: de dieren

Door Alex
10 april 2019

Mensen worden vegan om hun gezondheid, om het klimaat of omdat ze het gewoon lekker vinden. Bij mij begon het bij de dieren. Niet door een schokkende video, maar door een paar getallen die ik niet meer kon vergeten. In dit stuk zet ik ze op een rij: hoeveel dieren er in Nederland worden gehouden, hoe lang ze leven en wat er aan het verschuiven is. Zonder bloederige plaatjes, beloofd.

Hoeveel dieren gaat het om?

Op 1 april 2026 telde Nederland volgens de voorlopige telling ongeveer 89 miljoen kippen, 9,3 miljoen varkens en 3,6 miljoen runderen, waarvan 1,5 miljoen melkkoeien. Dat zijn de dieren die er op één dag staan. Omdat veel van hen maar kort leven, ligt het aantal dat per jaar wordt geslacht een stuk hoger:

DiersoortGeslacht in Nederland in 2025
Kippen518 miljoen
Varkens14,1 miljoen
Runderen1,9 miljoen, waarvan 1,4 miljoen kalveren

Voorlopige cijfers van het CBS.

Omgerekend zijn dat zo’n 1,4 miljoen kippen per dag. Ik heb dat getal een keer hardop gezegd aan tafel en daarna was het even stil.

Dieren zijn wezens met gevoel

Dat is geen activistische slogan, het staat in de wet. De Wet dieren erkent de eigen waarde van dieren, “zijnde wezens met gevoel”. Een varken kan pijn en stress voelen, een kip ook. Daar is iedereen het eigenlijk over eens. De vraag is alleen wat je daarmee doet.

Een vleeskuiken leeft korter dan de zomervakantie

Een gewoon vleeskuiken, het snelgroeiende ras, wordt geslacht op een gemiddelde leeftijd van 39 tot 41 dagen. Ik rekende het eens na: dat is korter dan de zomervakantie van de basisschool. In die tijd groeit het kuiken naar zo’n 2,4 kilo.

Er zijn trager groeiende rassen die wat langer leven: minimaal 46 tot 49 dagen in de supermarktconcepten, 56 dagen met één ster Beter Leven en 81 dagen biologisch. In 2021 werd toch nog 60 tot 65 procent van de vleeskuikens regulier gehouden.

Legkippen leven langer. Ze leggen eieren tot ze op een leeftijd van 72 tot 100 weken worden geslacht. De legbatterij is in Nederland verboden, maar kippen in koloniehuisvesting houden mag nog wel.

En dan de broertjes. Een haantje van een legras legt geen eieren en groeit te langzaam voor vlees. Jarenlang werden in Nederland circa 40 miljoen eendagshaantjes per jaar gedood, met gas. Dat getal is van 2020. Inmiddels kan het geslacht ook al in het ei worden bepaald, maar een recent officieel cijfer over hoeveel haantjes er nu nog worden gedood, heb ik niet gevonden.

Een varken wordt een half jaar

Een big blijft ongeveer vier weken bij de zeug. Daarna gaat hij naar een groep, en met zo’n 22 tot 24 weken en ongeveer 110 kilo gaat hij naar de slacht. Een half jaar dus.

Bij de meeste biggen worden de staarten gecoupeerd, om te voorkomen dat varkens elkaar in de staart bijten. Dat bijten heeft veel oorzaken, van het klimaat in de stal tot het voer en een te saaie omgeving. Routinematig couperen is eigenlijk niet toegestaan, maar het mag nog wel in bepaalde situaties.

En de koe?

Over melkkoeien en hun kalveren heb ik een apart stuk geschreven: niet jouw moeder, niet jouw melk. Kort gezegd: een koe geeft melk omdat ze een kalf krijgt, en meer dan de helft van die kalveren gaat naar de vleeskalverhouderij. Dat zie je terug in de tabel hierboven.

Er verandert ook iets

Het is niet allemaal stilstand. In september 2026 stuurde het kabinet nieuwe regels naar de Kamer: stoppen met het couperen van varkensstaarten, een verbod op het vastbinden van koeien en geen snelgroeiende kippenrassen meer. De eerste regels gaan naar verwachting in 2028 in, en het geheel wordt stap voor stap ingevoerd tot 2040.

Dat is goed nieuws. Maar ook in een betere stal blijft het systeem hetzelfde: dieren worden gefokt, gehouden en geslacht omdat wij hun vlees, melk of eieren willen.

Waarom het voor mij telde

Ik ben niet opgegroeid tussen de dieren. Een varken had ik eigenlijk alleen op de kinderboerderij gezien, terwijl er wel bijna elke week iets van een varken op mijn bord lag. Toen ik die cijfers voor het eerst naast elkaar zag, kon ik het niet meer rijmen. Ik vind een kip een grappig, eigenwijs beestje. Waarom zou ik er dan een eten die korter heeft geleefd dan mijn vakantie duurt?

Het gaat mij niet om de boer. Ik heb een paar keer bij een melkveehouder op het erf gestaan en gezien hoeveel zorg hij in zijn dieren stak. Het gaat om de vraag of ik het nodig heb. En dat heb ik niet: je kunt prima gezond eten zonder dierlijke producten, als je je B12 en een paar andere dingen goed regelt.

Wat kun je ermee?

Je hoeft vandaag niet vegan te worden. Dit stuk is geen preek. Maar als die getallen bij jou ook blijven hangen, kun je klein beginnen: een paar dagen per week zonder vlees, plantaardige melk in je koffie, of eens kijken waarom vegans geen honing eten. Wil je meer, dan helpen deze 6 tips voor beginnende vegans je op weg.

Ik heb er zelf nooit spijt van gehad.

Foto bovenaan: Guido Gerding, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Like 0
Close
Copyright © 2021 LEMON & LIMES.
Made with by Loft.Ocean. All rights reserved.