Is elektrisch rijden echt zo duurzaam?

Door Alex
1 februari 2022

Je hoort het vaak op verjaardagen: zo’n elektrische auto is helemaal niet groen, want kijk eens naar die accu. Ik twijfelde er zelf ook lang aan. Dus heb ik de recente cijfers erbij gepakt: de uitstoot over een heel autoleven, de accu, de stroom waarop je rijdt en wat er met de grondstoffen gebeurt. Het korte antwoord: ja, een elektrische auto is over zijn hele leven een stuk beter voor het klimaat. Het lange antwoord is interessanter.

De rekensom over een heel autoleven

Wil je eerlijk vergelijken, dan moet je alles meetellen: het bouwen van de auto, de accu, het maken van de brandstof of stroom, en het rijden zelf. Voor een nieuwe middenklasser die ruim 18 jaar lang 12.000 kilometer per jaar rijdt, ziet dat er zo uit:

Elektrische autoBenzineauto
Auto bouwen6.000 kg CO27.000 kg CO2
Accu maken6.000 kg CO2n.v.t.
Rijden7.000 kg CO241.000 kg CO2
Totaal19.000 kg CO248.000 kg CO2

Dat is ruim 60 procent minder. Europees onderzoek komt nog iets gunstiger uit: een elektrische auto die in de EU rijdt, zit over zijn leven op 63 gram CO2 per kilometer, tegen 235 gram voor benzine. Dat is 73 procent minder. En diesel? Die doet het met 234 gram per kilometer nauwelijks beter dan benzine.

De accu: eerst een schuld, dan winst

De twijfel klopt voor een deel. Een elektrische auto begint met een achterstand. Het bouwen ervan kost ongeveer 40 procent meer uitstoot dan bij een benzineauto, vooral door de accu. Voor een gemiddelde accu van ruim 50 kWh gaat het om zo’n 4.000 kilo CO2, in de Nederlandse rekensom hierboven om 6.000 kilo. Hoe groter de accu, hoe groter die schuld.

Die schuld los je af door te rijden. Met de Europese stroommix is hij na ongeveer 17.000 kilometer ingelopen. Met de Nederlandse cijfers van hierboven kom ik zelf uit op 30.000 tot 35.000 kilometer, zo’n drie jaar gemiddeld rijden. Daarna is elke kilometer winst.

En de stroom dan?

Een elektrische auto rijdt niet op lucht. De stroom moet ergens vandaan komen, en in Nederland komt nog niet alles uit zon en wind. In 2025 kwam 49 procent van de stroomproductie uit hernieuwbare bronnen. Maar ook met de stroommix van 2024 stoot een elektrische auto die 12.000 kilometer per jaar rijdt zo’n 700 kilo CO2 per jaar uit. Een benzineauto zit op 2.400 kilo.

Die stroom wordt de komende jaren schoner. Voor 2026 tot 2043 is de verwachting gemiddeld 130 gram CO2 per kWh, de helft van 2024. Een elektrische auto rijdt dus vanzelf schoner mee, een benzineauto niet. Laad je met stroom uit zon of wind, dan komt de elektrische auto over zijn hele leven op 78 procent minder uitstoot dan benzine.

Grondstoffen: kobalt, lithium en grafiet

Een accu heeft lithium, grafiet en kobalt nodig, en het winnen daarvan gaat niet zonder schade. Vooral kobalt is een punt van zorg, omdat de winning zo geconcentreerd is: 73 procent van alle kobalt kwam in 2025 uit Congo.

Er gebeurt wel iets aan. In een accu zit nu veel minder kobalt dan vijf jaar geleden, en lithium-ijzerfosfaataccu’s (LFP) bevatten helemaal geen kobalt. Vanaf augustus 2027 moeten bedrijven die accu’s op de Europese markt brengen ook nagaan waar hun grondstoffen vandaan komen en welke risico’s daaraan kleven.

Eerlijk is eerlijk: ook een benzineauto draait op een grondstof die uit de grond moet komen. Alleen verbrand je die, terwijl de metalen uit een accu terug te winnen zijn.

Hoe lang gaat zo’n accu mee?

Langer dan veel mensen denken. Een accu verliest gemiddeld zo’n 2 procent capaciteit per jaar, en fabrikanten geven vaak 8 jaar of 160.000 kilometer garantie. Bij elektrische auto’s die na 2016 zijn verkocht, moest minder dan 1 procent een nieuwe accu krijgen, terugroepacties niet meegerekend.

Wat er daarna met de accu gebeurt

Een accu die niet meer goed genoeg is voor de auto, moet de fabrikant of importeur verplicht terugnemen. Vaak krijgt hij eerst een tweede leven als opslag van stroom op een vaste plek. Daarna wordt hij gerecycled, en de Europese regels daarvoor worden steeds strenger:

  • Terugwinnen: van lithium moet eind 2027 50 procent worden teruggewonnen en eind 2031 80 procent. Voor kobalt, nikkel en koper is dat 90 en 95 procent.
  • Gerecycled materiaal: vanaf augustus 2031 moet een nieuwe auto-accu minstens 16 procent gerecycled kobalt bevatten, en 6 procent gerecycled lithium en nikkel.

Fijnstof: niet nul, wel minder

Een elektrische auto heeft geen uitlaat, dus geen fijnstof en stikstofoxiden uit de motor. Fijnstof door slijtage van remmen en banden is er wel. Omdat een elektrische auto veel afremt op de motor, slijten de remmen minder. Daar staat tegenover dat elektrische auto’s vaak zwaarder zijn, waardoor de banden wat sneller slijten. Per saldo komt er minder fijnstof vrij.

Hoe ver is Nederland?

Best ver. In 2025 was 41 procent van de nieuw verkochte auto’s volledig elektrisch, voor het eerst meer dan benzine. Begin 2026 reden er bijna 700.000 volledig elektrische auto’s rond. En heb je geen oprit, dan mag je in bijna de helft van de gemeenten (166 van de 342, een deel als proef) inmiddels met een eigen kabel over de stoep laden.

Mijn conclusie

Een elektrische auto is over zijn hele leven duidelijk beter voor het klimaat dan een benzine- of dieselauto, ook met de accu meegeteld. De winst is het grootst als je hem lang rijdt, een niet te grote accu kiest en laadt met groene stroom, het liefst slim, als de zon schijnt of de stroom goedkoop is.

Zelf rijd ik nog in een oude benzineauto, en die wil ik zo lang mogelijk laten meegaan. Een auto die er al is, wegdoen voor een nieuwe, is ook niet gratis voor het klimaat. Als ik overstap, kijk ik eerst naar een tweedehands elektrische auto: daarvan is de accu al gemaakt. En de schoonste kilometer blijft natuurlijk de kilometer die je niet met de auto rijdt. Daarom pak ik voor alles binnen een paar kilometer gewoon de fiets.

Foto bovenaan: Ellywa, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Join the Conversation

  1. Je bent een heel belangrijk onderdeel vergeten in je vergelijking. Het recyclen van de de auto en dan met name de accu! Volgens onze garagehouder gebeurd dit nog niet milieu vriendelijk genoeg, dus zo zegt hij kom je onder de streep op net zoveel vervuiling als bij een benzineauto. Hij heeft beide soorten in onderhoud, maar hij geeft qua milieuvervuiling nog de voorkeur aan benzineauto’s. Bij deze kun je nog gebruikte onderdelen gebruiken. Bij een elektrische auto wordt dit zeer sterk afgeraden.

  2. Hedgehog Company says:

    Wat een interessant artikel! En wat een leuk weetje dat een elektrische auto bij het remmen energie terugwint; nooit geweten! – Felix

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Like 0
Close
Copyright © 2021 LEMON & LIMES.
Made with by Loft.Ocean. All rights reserved.