Je drinkt geen alcohol, of even niet, en dan staat er een feestje of een etentje op de planning. Water en cola kunnen altijd, maar soms wil je gewoon iets dat voelt als een echt drankje. Gelukkig is er inmiddels veel meer te kiezen dan een glas jus. In dit artikel zet ik de soorten alternatieven op een rij en leg ik uit wat er eigenlijk op het etiket staat, want “alcoholvrij” betekent niet altijd nul.
Wat betekenen 0.0, alcoholvrij en alcoholarm?
Dit is het stuk dat ik zelf lang verwarrend vond. De regels verschillen per soort drank en per land.
| Op het etiket | Wat het betekent in Nederland |
|---|---|
| 0.0 | Afgerond geen alcohol. De enige manier om zeker te weten dat een drankje echt alcoholvrij is. |
| Alcoholvrij bier | Maximaal 0,1 procent alcohol (Warenwet). |
| Alcoholarm bier | Meer dan 0,1 en maximaal 1,2 procent alcohol (Warenwet). |
| Gedealcoholiseerde wijn | Maximaal 0,5 procent alcohol (Europese wijnregels). In de winkel heet dit alcoholvrije wijn. |
| Gedeeltelijk gedealcoholiseerde wijn | Meer dan 0,5 procent, maar minder dan de gewone wijn. Dit is dus geen alcoholvrije wijn. |
Voor andere drankjes, zoals alcoholvrije cocktails of “spirits”, bestaat geen wettelijke definitie van alcoholvrij. Wel noemt de Alcoholwet een drank pas alcoholhoudend als er meer dan 0,5 procent alcohol in zit. Daaronder valt hij dus niet onder de regels voor alcohol.
Let ook op geïmporteerd bier. In Duitsland en België mag bier tot 0,5 procent “alcoholvrij” heten, in Spanje tot 1 procent en in Italië en Frankrijk zelfs tot 1,2 procent. Zo’n flesje kan in een Nederlandse winkel liggen met “alcoholvrij” erop, terwijl er meer in zit dan je verwacht. En staat er “non-alcoholic” op, dan kan er tot 0,5 procent in zitten.
Mag of wil je echt geen alcohol, bijvoorbeeld omdat je zwanger bent, kies dan voor 0.0. Dat is ook het advies. Kinderen en jongeren onder de 18 geef je uit voorzorg ook geen alcoholvrij bier of kinderchampagne, ook al mag het wettelijk wel.
Alcoholvrij bier
Hier is de keuze het grootst. Bijna elke grote brouwer heeft een 0.0, en ook speciaalbieren zoals witbier, IPA en blond zijn er alcoholvrij. De smaak is volgens mij de laatste jaren een stuk beter geworden. Vergelijk wel het etiket: 0.0 en alcoholvrij zijn dus niet hetzelfde.
Alcoholvrije wijn en bubbels
Alcoholvrije wijn wordt meestal gemaakt van gewone wijn waar de alcohol na de gisting uit wordt gehaald. Dat gebeurt onder andere door vacuümdestillatie, waarbij de alcohol bij een lage temperatuur verdampt, of met een membraan. Daarbij gaat ook wat smaak verloren, en daarom smaakt alcoholvrije wijn vaak wat lichter of zoeter. Alcoholvrije bubbels vind ik zelf het makkelijkst, want de prik maakt veel goed.
Een vegan aandachtspunt: alcoholvrije wijn begint als gewone wijn, en die kan geklaard zijn met dierlijke middelen zoals gelatine, vislijm of eiwit. Hoe dat zit en hoe je erachter komt, lees je in waarom is wijn niet altijd vegan.
Alcoholvrije “gin” en andere distillaten
Er zijn alcoholvrije distillaten met jeneverbes, kruiden of citrus, van merken als Seedlip en Lyre’s. Met tonic, ijs en een schijfje komkommer of sinaasappel heb je een drankje dat veel op een gin-tonic lijkt.
Alleen mogen ze niet meer “gin” heten. Het Europese Hof van Justitie besliste in november 2025 dat een drank zonder alcohol de naam gin niet mag gebruiken, ook niet met “alcoholvrij” erbij. Gin moet volgens de Europese regels minimaal 37,5 procent alcohol bevatten. Je ziet daarom namen als “botanical” op de fles.
Mijn basisverhouding: één deel distillaat op twee à drie delen tonic, veel ijs en iets fris erbij. Voor de feestdagen doe ik er een paar frambozen en een takje rozemarijn in.
Ginger beer
Ginger beer is pittiger dan ginger ale en heeft een scherpte die je achter in je keel voelt. Ik vind het een fijne keuze als iedereen om je heen een biertje drinkt: het ziet er feestelijk uit en het is geen limonade.
Weet wel dat gebrouwen ginger beer gegist is. Bij controles van voedselautoriteiten in Australië had ongeveer een op de drie geteste gebrouwen ginger beers en kvassen meer dan 0,5 procent alcohol. Staat er geen alcoholpercentage op en wil je zeker zijn, kijk dan of er 0.0 op staat of vraag het de fabrikant.
Kombucha en waterkefir
Kombucha is gegiste thee, waterkefir is gegist suikerwater met kefirkorrels. Allebei licht bruisend en een beetje zuur, en allebei vegan. Melkkefir is dat niet, die wordt met dierlijke melk gemaakt.
Twee dingen om te weten:
- Er zit een beetje alcohol in. Door de gisting ontstaat alcohol. Bij dezelfde Australische controles had ongeveer 65 procent van de geteste kombucha en 74 procent van de waterkefir meer dan 0,5 procent alcohol. Wil je echt geen alcohol, kijk dan op het etiket of kies een drankje met 0.0.
- Het is geen medicijn. Kombucha en kefir worden vaak verkocht als goed voor je darmen. Er is weinig bewijs dat producten met levende micro-organismen gezonde mensen iets opleveren. Drink het omdat je het lekker vindt.
Alcoholvrije cider en zelf mixen
Cider wordt gemaakt van vergist appel- of perensap en bevat dus normaal alcohol. Er zijn ook alcoholvrije varianten. Ik vind ze vaak frisser dan appelsap, en ze voelen meer als een drankje voor bij het eten.
Zelf mixen is natuurlijk ook een optie. Bruiswater met een scheut sap van rode bes of granaatappel, een takje munt en een partje limoen, en je hebt een mocktail die er net zo feestelijk uitziet als een cocktail. Voor meer ideeën zonder veel suiker: bubbels zonder suiker of zoetstof.
Mijn tip: neem zelf iets mee
Op mijn eerste oudejaarsavond zonder alcohol stond ik om twaalf uur te proosten met een glas spa rood. Prima, maar niet bepaald feestelijk. Sindsdien neem ik zelf een fles alcoholvrije bubbels of een setje tonic en distillaat mee. Dan heb ik iets lekkers in mijn glas, en meestal blijken er meer mensen te zijn die graag meedrinken.
Tegenwoordig zijn er ook veel alcoholvrije cocktailrecepten, waardoor je een soort feestje in je glas hebt, maar toch geen alcohol.
Kombucha vind ik ook erg lekker. Er zijn tegenwoordig zoveel mogelijkheden, dat ik echt nog zelden aan de alcohol ga.