Hoe vaak pak jij je telefoon op zonder te weten waarom? Bij mij ging het zo vaak dat het niet meer opviel. Even het weer checken, en twintig minuten later zat ik nog te scrollen. Mijn kasten had ik al eens flink opgeruimd, maar op mijn telefoon was het een rommeltje. Dus daar ben ik ook aan begonnen. Dit is wat bij mij werkte.
Waarom digitaal opruimen?
Vooral voor je hoofd. Minder meldingen betekent minder onderbrekingen, en minder scrollen betekent meer tijd voor andere dingen. ’s Avonds scheelt het in je slaap: het licht en de prikkels van een scherm houden je wakker, daarover schreef ik in waarom een goede nachtrust zo belangrijk is.
En het milieu? Alles wat je in de cloud zet, staat ergens in een datacenter. In Nederland gebruikten datacenters in 2024 samen 4,6 procent van alle elektriciteit, ongeveer evenveel als bijna 2 miljoen woningen. Maar eerlijk is eerlijk: dat zijn niet alleen jouw vakantiefoto’s, en een paar honderd foto’s weggooien maakt voor het klimaat weinig uit. De grootste winst zit in je telefoon zelf. Hoe langer je die gebruikt, hoe beter, zie verduurzaming van de smartphone. Digitaal opruimen doe je dus vooral voor de rust en het overzicht.
1. Kijk eerst hoeveel tijd je eigenlijk kwijt bent
Je telefoon houdt het zelf al bij. Op een iPhone vind je het onder Schermtijd, op Android onder Digitaal welzijn in de instellingen. Je ziet daar hoeveel tijd je per app doorbrengt, en op de iPhone ook hoeveel meldingen je krijgt en hoe vaak je je telefoon oppakt.
De eerste keer dat ik keek, schrok ik. Ruim vier uur per dag, waarvan het grootste deel in twee apps. Kijk gerust een week zonder iets te veranderen. Dan weet je waar het echt om gaat.
2. Zet meldingen uit, op een paar na
Bijna elke app wil je iets laten weten. Een aanbieding, een herinnering, iemand die iets heeft geliket. Ik heb het omgedraaid: alle meldingen staan uit, behalve die van mensen. Bellen, berichten van vrienden en familie, de agenda. De rest zie ik wel als ik de app zelf open.
Een stap verder is een focusmodus. Op de iPhone heet die Focus, op Android vind je de Focusmodus en de Bedtijdmodus onder Digitaal welzijn. Je kiest zelf welke apps en mensen tijdens werk of ’s avonds nog door mogen.
3. Groepsapps: dempen of verlaten
Een appgroep is gezellig, tot er tachtig berichten op je wachten over iets wat je niet aangaat. Je hoeft er niet meteen uit. In WhatsApp kun je een chat voor altijd dempen: je leest mee wanneer het jou uitkomt.
Ik heb een paar groepen waar ik nooit meer iets in zei gewoon verlaten. Niemand heeft er iets van gezegd. Als er iets belangrijks is, weten mensen me ook zo te vinden.
4. Ruim je beginscherm op
Alles wat op je eerste scherm staat, tik je vaker aan. Ik heb daar alleen nog apps die ik echt nodig heb: kaarten, agenda, camera, berichten. Apps waar ik onbedoeld in blijf hangen, staan verderop in een map, of zijn helemaal weg.
Verwijder ook wat je een half jaar niet hebt geopend. Een sociale-media-app die je mist, kun je vaak nog prima in de browser gebruiken. Dat is net iets onhandiger, en dat is precies de bedoeling. Wil je een harde grens, stel dan een tijdslimiet in via Schermtijd of een app-timer via Digitaal welzijn.
5. Foto’s: minder bewaren, beter terugvinden
Mijn fotorol stond vol met screenshots, tien bijna dezelfde foto’s van één zonsondergang en foto’s van parkeerplekken. Een paar dingen die helpen:
- Dubbele foto’s: een iPhone vindt ze zelf en kan ze samenvoegen.
- Screenshots: verwijder ze zodra je ze niet meer nodig hebt. Bij mij waren ze het grootste deel van de rommel.
- Elke maand even: ik loop aan het eind van de maand de nieuwe foto’s door en houd de beste. Dat kost tien minuten, en dan blijft het overzichtelijk.
Opruimen scheelt ook geld. Bij Apple krijg je 5 GB gratis opslag in iCloud, bij Google 15 GB, die je deelt met Gmail en Drive. Is dat vol, dan kom je al snel bij een betaald abonnement uit. Zorg wel dat de foto’s die je echt wilt houden op twee plekken staan, bijvoorbeeld in de cloud én op een externe schijf.
6. Kijk ook in je cloud en downloads
Oude back-ups van telefoons die je al jaren niet meer hebt, gedeelde mappen van een project dat allang klaar is, een downloadmap vol pdf’jes die je één keer hebt geopend. Sorteer op grootte en begin bij de grootste bestanden. Daar win je in één keer het meeste ruimte terug.
7. En je mailbox?
Daar heb ik een heel stuk over geschreven: zo krijg je je mailbox op orde. De snelste winst: meld je af voor nieuwsbrieven van winkels. Dat scheelt niet alleen mail, maar ook verleiding, zoals ik merkte bij waarom we altijd maar spullen blijven kopen.
8. Maak plekken en momenten zonder scherm
Wat voor mij het meeste deed, was geen instelling maar een gewoonte. ’s Avonds ligt mijn telefoon in de keuken aan de lader, niet naast mijn bed. Aan tafel ligt hij in een la. De eerste dagen greep ik nog steeds naar mijn broekzak. Na een week was ik eraan gewend, en nu voelt het juist als rust.
Je hoeft niet offline te leven
Digitaal minimaliseren betekent niet dat je je telefoon de deur uit doet. Hij is handig, en dat mag hij blijven. Het gaat erom dat jij bepaalt wanneer je hem pakt, en niet een melding. Begin met één stap, bijvoorbeeld de meldingen, en kijk na een week nog eens naar je schermtijd. Grote kans dat je het getal ziet zakken.
En je kasten? Daarvoor heb ik negen tips om minimalistischer te leven.
Foto bovenaan: fancycrave1, via Pixabay