Vegan, dat gaat over eten, toch? Voor de meeste mensen wel. Je laat vlees, vis, zuivel en eieren staan en je bent er. Maar de definitie waar het woord vandaan komt, gaat verder. Veganisme probeert uitbuiting van dieren uit te sluiten “voor zover mogelijk en praktisch haalbaar”, voor eten, kleding of welk ander doel ook. Dat laatste stukje zag ik zelf pas na een jaar of zo.
Eten is eigenlijk het makkelijkste deel
Na een paar maanden ging het eten bij mij vanzelf. Ik wist welke koekjes goed waren, mijn B12 stond naast de waterkoker en ik had een handvol vaste recepten. Wie daar nog middenin zit, heeft meer aan 6 tips voor beginnende vegans en wat ik had willen weten voordat ik vegan werd.
Het moment dat ik doorhad dat er meer was: ik stond in de gang mijn schoenen te strikken. Leer. Mijn riem: leer. Mijn winterjas had een wollen voering. Ik at al maanden geen dier meer, maar ik liep er nog wel op.
Kleding: meer dan alleen leer
Leer is het bekendste voorbeeld, maar er zit vaker iets dierlijks in je kast dan je denkt:
- Leer en suède: de huid van koeien, varkens, geiten of schapen. Ook in riemen, tassen, horlogebandjes en de labeltjes op een spijkerbroek.
- Wol: van schapen, maar ook kasjmier en mohair (geit), angora (konijn) en alpaca.
- Zijde: gesponnen door zijderupsen. Voor gewone zijde worden de rupsen levend in hun cocon gekookt.
- Dons en veren: van eenden en ganzen, in winterjassen, dekbedden en kussens.
- Bont: nertsen fokken voor hun pels mag in Nederland sinds 8 januari 2021 niet meer. Een bontrandje aan een capuchon kom je in de winkel toch nog tegen.
Lees het etiket in je schoenen
Bij schoenen helpt de wet een handje. Op elke schoen in de EU moet staan waar de bovenkant, de voering en binnenzool en de buitenzool van gemaakt zijn: leder, gecoat leder, textiel of andere materialen. Dat staat meestal als drie kleine symbooltjes op een stickertje of in de tong, met ernaast het symbool voor het materiaal. Alleen de lijm staat er niet op. Wil je ook daar zeker van zijn, zoek dan naar een schoen die als vegan wordt verkocht.
Weggooien hoeft niet
Ik heb mijn leren schoenen gewoon afgedragen. Ze waren al gekocht, en ze weggooien maakt geen enkel dier meer levend. Toen ze op waren, kocht ik een paar van canvas. Mijn wollen trui draag ik nog steeds.
Let wel op: vegan is niet vanzelf duurzaam. Kunstleer is vaak gemaakt van kunststof zoals PU of PVC. De duurzaamste kleding is wat al in je kast hangt, en daarna tweedehands. Waarom we toch steeds nieuwe spullen kopen, lees je in waarom we altijd maar spullen blijven kopen.
Verzorging en make-up
Ook in je badkamer kan iets dierlijks staan: bijenwas in lippenbalsem, lanoline uit schapenwol in een crème, karmijn uit schildluizen in rode make-up. En “niet op dieren getest” is iets anders dan vegan. In vegan verzorging voor mannen staat een lijstje met de ingrediënten om op te letten en welke keurmerken je kunt vertrouwen.
Schoonmaakmiddelen
Hier keek ik het langst niet naar. Het Europese verbod op dierproeven geldt voor cosmetica, niet voor schoonmaakmiddelen. Daar is testen op dieren wel toegestaan, maar niet verplicht. In zeep en sommige afwasmiddelen kan bovendien dierlijk vet zitten, op de verpakking te herkennen als tallow of sodium tallowate.
Ik heb niets weggegooid. Telkens als de fles afwasmiddel of het wasmiddel op was, zocht ik een vervanger met een vegan logo of een duidelijke vermelding op de achterkant. Na een half jaar stond er alleen nog vegan spul onder het aanrecht, zonder dat het moeite kostte.
Thuis: bank, kussens en dekbed
Een leren bank, een wollen vloerkleed, een donzen dekbed: ook in huis kom je dierlijke materialen tegen. Ook hier geldt: gebruik op wat je hebt. Mijn donzen dekbed ging pas de deur uit toen het echt plat was. Synthetische vullingen zijn er in alle diktes. Moet er iets weg, lees dan eerst hoe je zo duurzaam mogelijk ontspult.
Medicijnen
Ook in medicijnen zit soms iets dierlijks, en daar gaat “voor zover mogelijk en praktisch haalbaar” precies over: stop nooit zelf met een medicijn omdat het niet vegan is. Hoe ik daarmee omga, lees je in wat ik had willen weten voordat ik vegan werd.
Uitjes met dieren
Ook bij een dagje uit kun je kiezen. Met wilde zoogdieren zoals leeuwen, olifanten of zeeleeuwen optreden in een circus mag in Nederland niet meer. Met paarden, honden en geiten mag een circus nog wel optreden. Over dierentuinen denken vegans verschillend: de een vindt het opsluiten, de ander waardeert het werk voor bedreigde soorten.
Ik ga zelf liever naar buiten. Een ochtend door de duinen of langs een plas levert meer dieren op dan je denkt, en ze zijn er omdat ze er zelf willen zijn.
Je hoeft niet alles tegelijk
Mijn volgorde was: eerst eten, dan bij elke vervanging opletten. Kleding, verzorging en schoonmaakspul gaan op, en dan kies je de volgende keer iets anders. Dat is goedkoper, het is beter voor het milieu en je raakt er niet gestrest van.
Veganisme is geen lijstje dat je moet afvinken. Het is een richting. Begin bij je vork, en kijk daarna rustig wat er nog meer bij past. Waarom de dieren voor mij de doorslag gaven, lees je in redenen om veganist te worden: de dieren.
Foto bovenaan: MAKY.OREL, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Wat een mooie en informatieve blog die je bij jezelf hebt gehouden??
Gelukkig zit er nog iets tussen vliegen en thuis blijven 😉 Wij gaan meestal met de trein op vakantie, een ontspannen manier van reizen (tenzij je overstappen mist door vertraging en dat soort gedoe, maar dat heb je bij vliegtuigen ook).
Ik gebruik soms nog wel leer, als er geen goed vegan alternatief is.
Kijk, dit is nu eens een mooi artikel! Ik leef zelf ook hoe langer hoe bewuster en ga steeds vaker op zoek naar veganistische alternatieven. Als je dierenleed kan vermijden zonder dat je er last van ondervindt, waarom dan niet? 🙂
Het is allemaal inderdaad een keuze! En men zoekt nog zoveel excuusjes, maar er komt gelukkig steeds meer bewustzijn!
Voor E-nummers gebruik ik de gratis app Vegan Additives. Je kunt door de complete lijst scrollen maar ook het nummer intypen . Ik vind het makkelijker dan Google 🙂
Wat een goede tip! Die kende ik nog niet! Maar op Google komt Food-info als eerste naar boven en ik vind die uitleg wel altijd heel fijn!
Ja, er kiezen steeds meer mensen voor een bewuste/vegan levensstijl. Zo mooi om te zien!!
Precies! En natuurlijk is het niet allemaal rozengeur en maneschijn en er zijn altijd lastige momenten omdat het nog niet de norm is, maar zo lang iedereen z’n best doet, komen we een heel eind!
Haha, ja dat is wel waar! Ik blijf ook niet per se thuis hoor. Ik ga waarschijnlijk een weekje in een Natuurhuisje genieten in m’n eentje. Even helemaal terug naar de basis.
Wat lief! Dankjewel!!