Hutspot is voor mij het begin van de winter. Zodra de winterpeen weer in grote zakken bij de groenteboer ligt, sta ik binnen een week met de stamper in de pan. Mijn eerste vegan hutspot was trouwens geen succes. Te veel water in de pan, slecht afgegoten, en ik had een oranje soep met brokken erin. Sindsdien kook ik de groente in een laagje bouillon en bewaar ik het kookvocht. Daarmee breng ik de hutspot op dikte, en van de rest maak ik de jus. Smeuïg, met nog stukjes peen erin: zo hoort het.
Hutspot zonder klapstuk? Prima
Hutspot hoort bij 3 oktober en het Leidens Ontzet. Volgens het verhaal liep Gijsbert Schaeck op de ochtend van 3 oktober 1574 als eerste de verlaten Spaanse schans bij Lammen binnen en nam hij daar een achtergelaten ketel met hutspot mee. Die ketel staat nog steeds in Leiden. Of het echt zo ging, weet niemand zeker. Het kan net zo goed een mythe zijn.
Wat wel vaststaat: aardappelen zaten er in 1574 nog niet in. Die werden pas vanaf de achttiende eeuw volksvoedsel. In de overlevering zat de ketel vol peen, pastinaak en ui. Hutspot is dus altijd met zijn tijd meegegaan, en een plantaardige versie past daar prima bij.
Zo wordt hij smeuïg
- Kruimige aardappelen. Die vallen bij het stampen mooi uit elkaar. Vastkokende blijven stug.
- Weinig water. Laat de groente voor driekwart onder staan, niet helemaal. Wat te weinig is, vul je later aan met kookvocht. Te veel water haal je er niet meer uit.
- Warme melk. Koude plantaardige melk koelt de pan af en maakt de hutspot klef. Even opwarmen met de boter scheelt.
- Stampen, niet mixen. Met een staafmixer wordt aardappel lijmerig. Een gewone stamper en wat grove stukjes is precies goed.
- Een lepel vegan mayonaise. Klinkt gek, maar het maakt de hutspot romig en een tikje fris. Een theelepel mosterd doet hetzelfde voor wie geen mayo wil.
Zin in variatie? Vervang een derde van de peen door pastinaak, dan zit je dichter bij het verhaal van 1574. Of roer een theelepel harissa door de hutspot als je van pittig houdt.
Vegan boodschappen: hier let ik op
De groente is vanzelf vegan. Het zit hem in de rest. Ik draai in de winkel bijna alles om sinds ik ooit met een “vegetarische” worst bij de kassa stond waar ei in bleek te zitten.
- Boter. Neem plantaardige boter waar vegan op staat. In margarine kunnen melkbestanddelen zitten.
- Jus uit een zakje en bouillonblokjes. Kant-en-klare sauzen en soepen bevatten vaak lactose. Ik maak de jus daarom zelf, in vijf minuten, met bloem, kookvocht en ketjap. Check het bouillonblokje wel even.
- Rookworst. Kies er een met vegan op de verpakking. Vegetarisch betekent niet automatisch zonder melk of ei. Twijfel je, kijk dan in de ingrediëntenlijst: melk en ei staan daar vetgedrukt of in hoofdletters.
- Mayonaise. Gewone mayo is gemaakt met eigeel, dus pak de vegan variant.
Net begonnen met vegan eten en is dit allemaal veel tegelijk? In 6 tips voor beginnende vegans zet ik de basis op een rij.
Bewaren en invriezen
Hutspot is de volgende dag bijna lekkerder. Laat restjes snel afkoelen en zet ze afgesloten in de koelkast. Gekookte aardappel blijft daar 2 dagen goed, en 3 maanden in de vriezer. Ik vries hutspot in porties in. Na het ontdooien roer ik er een scheutje plantaardige melk door, want hij wordt in de vriezer wat droger. De jus vries ik apart in.

Smeuïge vegan hutspot
Ingrediënten
- 1 kilo kruimige aardappelen geschild, in gelijke stukken
- 600 gram winterpeen geschild, in blokjes van ongeveer 1 cm
- 3 uien ongeveer 350 gram, in halve ringen
- 1 groentebouillonblokje vegan, check het etiket op melk
- 30 gram plantaardige boter
- 150 ml ongezoete plantaardige melk bijvoorbeeld haver of soja
- 1 eetlepel vegan mayonaise of 1 theelepel mosterd
- 350 gram vegan rookworst
- nootmuskaat naar smaak
- zout en peper naar smaak
Voor de jus
- 20 gram plantaardige boter
- 2 eetlepels bloem
- 300 ml kookvocht van de groente of groentebouillon
- 1 eetlepel ketjap
- 1 theelepel tomatenpuree
Instructies
- Leg de aardappelen onderin een grote pan en verdeel de peen en de ui erover. Giet er water bij tot de groente voor ongeveer driekwart onder staat en verkruimel het bouillonblokje erboven.
- Breng aan de kook, leg het deksel op de pan en kook alles in 20 tot 25 minuten op laag tot middelhoog vuur gaar. De aardappelen moeten van de vork glijden.
- Verwarm intussen de vegan rookworst zoals op de verpakking staat.
- Giet de groente af boven een kom en vang het kookvocht op. Schep 300 ml kookvocht apart voor de jus. Zet de pan met groente terug op het uitgezette vuur, zodat het laatste vocht kan verdampen.
- Maak de jus: smelt de boter in een steelpan, roer de bloem erdoor en laat dit een minuut zachtjes garen. Schenk al roerend 300 ml kookvocht erbij, voeg de ketjap en tomatenpuree toe en laat de jus 3 tot 4 minuten zachtjes binden. Breng op smaak met peper.
- Verwarm de plantaardige melk met de boter in een klein pannetje of in de magnetron.
- Stamp de aardappelen, peen en ui grof met de warme melk. Roer de vegan mayonaise erdoor en breng op smaak met nootmuskaat, zout en peper. Is de hutspot te stevig, voeg dan een scheutje kookvocht toe.
- Snijd de rookworst in plakken en serveer de hutspot met de rookworst en de jus.
Comments are closed.